Narzędzia zbrodni wyryte na krzyżach – artykuł archiwalny

Krzyże pokutne stawiano w miejscach okrutnych zbrodni, epidemii śmiertelnych chorób i nieszczęśliwych wypadków.

fot. Krzyże w Proszkowicach niedaleko Mietkowa

Krzyże pokutne stawiano w miejscach okrutnych zbrodni, epidemii śmiertelnych chorób i nieszczęśliwych wypadków.

Wykute w kamieniu krzyże można znaleźć w różnych miejscach np. na rozstajach dróg, w lasach oraz w miejscach, w których dokonano zbrodni. Dwa z nich znajdują się w Proszkowicach niedaleko Mietkowa. Na mocy średniowiecznego prawa zabójca musiał wykuć w kamieniu krzyż, którego wielkość wahała się od 0,5 do ponad 3 metrów długości i postawić w miejscu kaźni.

– Na wielu krzyżach wyryto kusze, widły, sztylety, miecze i inne przedmioty, którymi dokonano morderstwa. Oprócz postawienia krzyża skazany musiał zapłacić za proces sądowy i pokryć koszty pochówku – mówi Grzegorz Mirosławski, historyk.

Zdarzały się przypadki, że zabójca w ramach pokuty musiał włożyć ręce do trumny i trzymając nieboszczyka za dłonie prosić o przebaczenie.

Nago przez wieś

Czasami wystarczało samo leżenie krzyżem na grobie zabitego albo przejście nago przez wieś. Wyrażający skruchę oprawca miał również zamawiać nabożeństwa żałobne, dostarczać kościołowi pewną ilość wosku na świece oraz odbyć pielgrzymkę do Rzymu. W średniowieczu odpuszczenie win za popełnione ciężkie przestępstwa uzyskiwano również na Górze Chełmskiej koło Koszalina. Ten ośrodek pielgrzymkowy figurował na najstarszej mapie dróg chrześcijańskiej Europy, czyli na tzw. „Mapie drogi do Rzymu”. Górę Chełmską wymieniano obok takich miejsc jak: Akwizgran, Wilsnack, Sternberg, St. Loreto czy Rzym.

Krzyże tam, gdzie wypadki

Rozróżnia się kilka typów krzyży pokutnych, których klasyfikacja jest tylko kwestią umowną. Wśród nich wyróżniamy krzyże łacińskie, maltańskie, barokowe, św. Antoniego lub greckie, posiadające równomiernie rozmieszczone ramiona.

Na Dolnym Śląsku znajdują się również krzyże, na których nie wykuto szpady lub przedmiotu zbrodni. Miały one strzec przed epidemią tzw. morowego powietrza, czyli od zarazy lub ospy, od chorób, które dziesiątkowały ludność. Krzyże te najczęściej umieszczano przy głównych duktach. Kamienne monumenty stawiano tak jak dziś w miejscach wypadków, np. upadku z konia lub dla upamiętnienia samobójstwa.

– Na Dolnym Śląsku krzyże pokutne powstawały w latach ok. 1300 – 1500, a w niektórych okolicach wystawiano je do 1615 roku. Z tradycją ich stawiania spotykamy się jeszcze w osiemnastym wieku. Mają one jednak inny charakter, bo umieszczane były przez rodzinę ofiary w celu uczczenia jej pamięci – dodaje historyk.

Na tych krzyżach widnieją informacje z nazwiskiem, datą i okolicznością zbrodni. W rejonie Sobótki i Strzelina krzyże wykonywane były z granitu, który wydobywano w pobliskim kamieniołomie. Na terenie powiatu wrocławskiego znajduje się ok. 38 krzyży pokutnych.

 

 

Posts Grid

Aż nie chce się wierzyć! Jeszcze kilka lat temu był wikarym w Sobótce!

Fot. Red. Wstrząsające informacje dotarły do nas z Prusic (Powiat Trzebnicki). Prokuratura zatrzymała ks Artura L, który jeszcze kilka lat temu pełnił posługę duszpasterską w...

Zespół „Piersi” gwiazdą dożynek w Sobótce? Manager zespołu: Wszystko na to wskazuje.

Fot. Zespół Piersi Dożynki gminne w Sobótce mają odbyć się w sobotę 3 września. Do tej pory władze miasta nie poinformowały, jaki będzie program tegorocznego...

Mieszkańcy gminy Sobótka będą reprezentować Polskę na Mistrzostwach Europy w Sumo w Estoni.

Fot. Judo Sobótka Pięciu zawodników z terenu Gminy Sobótka będzie reprezentować Polskę na Mistrzostwach Europy w Sumo w Estoni. To kolejny sukces podopiecznych Bartłomieja Zamęckiego,...

Uczył w Gimnazjum w Sobótce. Dziś jest gwiazdą kabaretu Neo-Nówka i rozprawia się z jego zaprzyjaźnioną partią!

Fot. Youtube.com Nie milkną echa wokół najnowszego skeczu kabaretu Neo-Nówka, w którym aktorzy przedstawili gorzką refleksję o bieżącej sytuacji politycznej w Polsce. Lider grupy kabaretowej...

Gdzie żyje się najdrożej? Sobótka liderem tego niechlubnego rankingu!

Fot. W Sobótce zapłacisz najdrożej za wodę i śmieci. W 2022 roku burmistrz Sobótki Mirosław Jarosz dostał bardzo wysoką podwyżkę i teraz włodarz miasta zarabia...

W niedzielę święto kolorów w Borzygniewie. Szykuje się wielka frajda dla najmłodszych.

Fot. Organizator Tylu kolorów Borzygniew jeszcze nie widział, piszą organizatorzy na swoim oficjalnym profilu na Facebooku.  Już w niedzielę od 14:00 do 18:00 na  plaży...