Narzędzia zbrodni wyryte na krzyżach – artykuł archiwalny

Krzyże pokutne stawiano w miejscach okrutnych zbrodni, epidemii śmiertelnych chorób i nieszczęśliwych wypadków.

fot. Krzyże w Proszkowicach niedaleko Mietkowa

Krzyże pokutne stawiano w miejscach okrutnych zbrodni, epidemii śmiertelnych chorób i nieszczęśliwych wypadków.

Wykute w kamieniu krzyże można znaleźć w różnych miejscach np. na rozstajach dróg, w lasach oraz w miejscach, w których dokonano zbrodni. Dwa z nich znajdują się w Proszkowicach niedaleko Mietkowa. Na mocy średniowiecznego prawa zabójca musiał wykuć w kamieniu krzyż, którego wielkość wahała się od 0,5 do ponad 3 metrów długości i postawić w miejscu kaźni.

– Na wielu krzyżach wyryto kusze, widły, sztylety, miecze i inne przedmioty, którymi dokonano morderstwa. Oprócz postawienia krzyża skazany musiał zapłacić za proces sądowy i pokryć koszty pochówku – mówi Grzegorz Mirosławski, historyk.

Zdarzały się przypadki, że zabójca w ramach pokuty musiał włożyć ręce do trumny i trzymając nieboszczyka za dłonie prosić o przebaczenie.

Nago przez wieś

Czasami wystarczało samo leżenie krzyżem na grobie zabitego albo przejście nago przez wieś. Wyrażający skruchę oprawca miał również zamawiać nabożeństwa żałobne, dostarczać kościołowi pewną ilość wosku na świece oraz odbyć pielgrzymkę do Rzymu. W średniowieczu odpuszczenie win za popełnione ciężkie przestępstwa uzyskiwano również na Górze Chełmskiej koło Koszalina. Ten ośrodek pielgrzymkowy figurował na najstarszej mapie dróg chrześcijańskiej Europy, czyli na tzw. „Mapie drogi do Rzymu”. Górę Chełmską wymieniano obok takich miejsc jak: Akwizgran, Wilsnack, Sternberg, St. Loreto czy Rzym.

Krzyże tam, gdzie wypadki

Rozróżnia się kilka typów krzyży pokutnych, których klasyfikacja jest tylko kwestią umowną. Wśród nich wyróżniamy krzyże łacińskie, maltańskie, barokowe, św. Antoniego lub greckie, posiadające równomiernie rozmieszczone ramiona.

Na Dolnym Śląsku znajdują się również krzyże, na których nie wykuto szpady lub przedmiotu zbrodni. Miały one strzec przed epidemią tzw. morowego powietrza, czyli od zarazy lub ospy, od chorób, które dziesiątkowały ludność. Krzyże te najczęściej umieszczano przy głównych duktach. Kamienne monumenty stawiano tak jak dziś w miejscach wypadków, np. upadku z konia lub dla upamiętnienia samobójstwa.

– Na Dolnym Śląsku krzyże pokutne powstawały w latach ok. 1300 – 1500, a w niektórych okolicach wystawiano je do 1615 roku. Z tradycją ich stawiania spotykamy się jeszcze w osiemnastym wieku. Mają one jednak inny charakter, bo umieszczane były przez rodzinę ofiary w celu uczczenia jej pamięci – dodaje historyk.

Na tych krzyżach widnieją informacje z nazwiskiem, datą i okolicznością zbrodni. W rejonie Sobótki i Strzelina krzyże wykonywane były z granitu, który wydobywano w pobliskim kamieniołomie. Na terenie powiatu wrocławskiego znajduje się ok. 38 krzyży pokutnych.

 

 

Posts Grid

Zdalne – darmowe KTG dla kobiet w ciąży z terenu powiatu wrocławskiego. Zgłoś się ilość miejsc ograniczona!

fot. Powiat Wrocławski Powiat Wrocławski startuje z pilotażowym projektem „Powiat Wrocławski promuje e-zdrowie” Jeśli jesteś kobietą po 34 - tygodniu ciąży i mieszkasz na terenie...

Boks w Sobótce! W poniedziałek dzień otwarty w hotelu Sobotel.

fot/org Interesujesz się boksem i chciałbyś zacząć trenować? Teraz możesz spełnić swoje marzenia i rozpocząć treningi w Sobótce. Już w poniedziałek dzień otwarty dla wszystkich...

W tym roku 70-lecie powstania Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Sobótce [ZDJĘCIA]

POWSTANIE MŁODZIEŻOWEGO OŚRODKA WYCHOWAWCZEGO W SOBÓTCE W styczniu 1952 roku, w Zakładzie w Skoroszowicach zostaje przeprowadzona wizytacja przez wizytatora Ministerstwa Oświaty oraz kierownika Samodzielnego Referatu...

W Borzygniewie odbyły się Wojewódzkie Zawody Sportowo-Pożarnicze

Fot. Arkadiusz Małecki Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP RP, odbiera specjalne podziękowanie z rąk Tomasza Stanowskiego Prezesa Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku OSP RP. W...

W niedzielę w Jordanowie Śląskim darmowe badania lekarskie. Powiat Wrocławski zaprasza na Białą Niedzielę

Fot. Powiat Wrocławski Zbadaj się, to nie boli, czyli bezpłatne badania i konsultacje medyczne! Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców, Zarząd Powiatu Wrocławskiego zaprasza na kolejną edycję...

Mocne wrażenie niczym z przygodowego filmu. Runmageddon Rolantowice już w ten weekend!

Letnia edycja Runmageddonu zaskoczy uczestników nowościami oraz umożliwi im bieg po pełnej przygód trasie usłanej przeszkodami i kopalnianymi utrudnieniami. Postapokaliptyczny klimat wydarzenie zaczaruje uczestników, którzy...