Uważaj podczas burzy! Kolczyki i łańcuszki ściągają pioruny

Błyskawica ma najwyżej kilka milimetrów szerokości. Czas przeskoku wynosi jedną milionową sekundy (fot. zdjęcie ilustracyjne, pg-h)

Jeśli biwakujesz i słyszysz, że grzmi, to lepiej schowaj metalowe ozdoby. Wyłącz też komórkę, bo może zostać zniszczona. Co dzieje się z człowiekiem, w którego uderzy błyskawica?

Podczas urlopów w Polsce z powodu uderzeń pioruna ginie 4-7 osób. Jednak prawdopodobieństwo, że stracimy życie z tego powodu jest mniejsze niż wygrana na loterii. Więcej przypadków dotyczy zniszczenia sprzętu elektronicznego lub pożarów zabudowań gospodarczych.

– Porażenia ludzi zdarzają się rzadko. Przeważnie wyładowania biją w metalowe części, kable i przewody. Palą sprzęt, przez który przebiega potężne napięcie – mówi Krzysztof Gielsa z Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu.

Człowiek bezpośrednio rażony gromem o natężeniu tysięcy amperów i milionów woltów nie ma szans na przeżycie. Błyskawica ma najwyżej kilka milimetrów szerokości. Czas przeskoku wynosi jedną milionową sekundy.

– Obrażenia na ciele mogą być bardzo różne. Wiele zależy od ilości dawki przepływu ładunku elektrycznego. Zdarzają się spalenia włosów na głowie, zwęglenia kończyn i nawet obrażenia wyglądem przypominające wloty pocisków – opowiada dr Jerzy Kawecki, biegły z Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Burzy nie należy się bać. Ludzie w strachu działają irracjonalnie, na przykład pocą się. Wydzielający się płyn z chlorkiem sodu powoduje zawilgocenie skóry, co bardziej naraża na porażenie piorunem w wyniku przebicia.

Piorun lubi kolczyki

Wybitny medyk sądowy z Krakowa prof. Leon Wachholz opisał przypadek, kiedy u rolnika trafionego piorunem znaleziono na stopie otworki przypominające rany postrzałowe śrutem. Na szyi miał charakterystyczne „figury piorunowe” – to czerwone smugi o wyglądzie drzewiastych rozgałęzień. Bledną lub całkowicie znikają po 3 dniach od chwili zgonu.

Przedmioty metalowe np. klucze lub sprzączki od pasków ulegają stopieniu. Podczas oględzin miejsca śmierci w pobliżu często znajduje się nadpalone drzewo, w które najpierw uderzył piorun.

– Wyładowanie elektryczne ulega rozgałęzieniu i jednocześnie uderza w kilka sąsiadujących ze sobą przedmiotów – tłumaczy Piotr Morawski z wydziału fizyki stosowanej Politechniki Krakowskiej.

Przykucnij i odrzuć klucze

Jak postępować w przypadkach, kiedy w szczerym polu zastanie nas burza. Co należy robić? Zdaniem specjalistów należy pozbyć się metalowych przedmiotów. Zdjąć łańcuszki, kolczyki i pierścionki. Najlepiej przykucnąć lub stać w jak najmniejszym rozkroku. Jest to bardziej bezpieczne niż chodzenie. Nie wolno kłaść się na ziemi, ponieważ prąd piorunowy przepłynie przez tułów i serce.

– Na wszelki wypadek można wyłączyć telefon komórkowy. Nie dlatego, że przyciągnie on wyładowanie. Pod wpływem silnego impulsu magnetycznego zniszczeniu ulegnie cała elektronika – zaznacza dr Ryszard Chybowski ze Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie.

Jego zdaniem bezpieczna odległość od miejsca wyładowania wynosi 100 metrów.

Wiedza na temat błyskawic nie jest do końca poznana i naukowcy ostrożnie wypowiadają się na jej temat. Niektórzy twierdzą, że przed burzą chronią drzewa, inni przekonują, że to właśnie drzewa są niebezpieczne.

– Znane są przypadki, kiedy drzewo eksplodowało pod wpływem uderzenia pioruna. Para wodna z włókien wytworzyła ciśnienie między korą i nastąpił wybuch. W wyniku tego zginał człowiek, który stał obok. Badania dowiodły, że nie został on porażony prądem – dodaje dr Kawecki.

Zdarzają się też przypadki, gdy piorun jedynie osmalił człowieka. Zazwyczaj osoby, które przeżyły cierpią później na różne dolegliwości np. głuchotę, zaburzenia neurologiczne i kłopoty z sercem.

 

jacek.bomersbach@gazetaslezanska.pl

Kontynuując przeglądanie strony zgadzasz się na instalację plików "cookies" Polityka prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close